Ölüm Yıldönümünde Neyzen Tevfik’in Anısına..

Bugün Neyzen Tevfik öleli 56 yıl oluyor.. (Yazıyı yazmaya başladığımda bugündü, artık dün; 28 Ocak 1953) Televizyon izlemiyorum, hatırlayan oldu mu tv kanallarında bilmiyorum. Pek sanmıyorum. İnternette de karşıma çıkmadı. Neyse biz hatırladık, dedik ya onlara -tüketicilere- benzemeyeceğiz. Ustanın anısına bu yazıda biraz ondan bahsedelim..

Neyzen Tevfik.. Bir Ramazan ayında iftara oturuyorlar ailecek. Annesi sıcacık çorbayı getiriyor. Babası diyor Neyzen’e:
Limon alıver, çorba içilmez limonsuz.
Neyzen evden çıkıyor iki adet limon almak için. Eve 20 sene sonra dönüyor, parası anca 1 tane limon almaya yetiyor ve 20 sene sonra o 1 limonu babasına uzatıyor yine bir ramazan ayında. “Getirdim baba” diyor.

Bir anıyla başladık Neyzen’i anlatmaya. Şimdi ilk kitabından devam edelim. Neyzen 1919′da çıkartıyor ilk kitabı olan “Hiç”i. Hiç. Evet bu kadar işte. Neyzen’in hayat amacı hiç olabildiği gün hep olduğunu görmekti. Hayatı boyunca İstanbul Belediyesi’nin bir dönem için bağladığı maaşı saymazsak düzenli bir geliri hiç olmadı. Kafasına esti evden çıktı. Mısır’a gitti. Geçimini çaldığı neye para verenlerden karşıladı. Paraya hiç bağlanmadı. Lafını hiç esirgemedi, II. Abulhamid’e de, diğer paşalara da, hatta yanlışını gördüğünde Atatürk ve partisine bile hicv etti. İdam cezası da aldı, Atatürk’ün rakı sofrasına da davet edildi. Ne cehennemden korktu, ne de cennete sevindi. İkisi için de çalışmadı, sadece içinden geleni yaptı.

Neyse çok konuştuk, biraz da şiirlerinden bahsedelim. Neyzen’i en iyi anlatan hicivlerinden biri;

“Kime sordumsa seni, doğru cevap vermediler;
Kimi hırsız, kimi alçak, kimi deyyus! dediler…
Künyeni almak için, partiye ettim telefon,
“Bizdeki kayda göre, şimdi o meb’us!” dediler…”

O zamanın milletvekillerine bunu yazan Neyzen, şu anda yaşasa ne yazardı acab diye düşünüyor insan.
Bir de küfürleriyle ünlüdür Neyzen Tevfik. Edebiyatımızda en çok o yakıştırır küfürü diline. Bir de Can Baba vardır tabii de ondan da daha sonra bahsederiz. Neyzen’den bir iki tane yazalım:

“Ben bu dünyanın devr-i devranını, izzet-i nefsini *ikeyim,
Yansın bu ibneler su veren itfayenin hortumunu *ikeyim,
Ben deli miyim mecnun gibi bir *m için çöllere düşeyim,
Verirse verir, vermezse leylayı da *ikeyim

Deve boylum yürür endamını *ikeyim,
Ulan ben deli miyim bir *m için çöllere düşeyim?
Mecnun bir *m uğruna çöllere düşmüş,
Mecnun’u da *ikeyim, leyla’yı da *ikeyim”

Bir tane de bu var;

“Türk milleti gariptir
Her lafı kaldırmaz
İbne dersin kızar da
Sikersin aldırmaz”

Böyle işte Neyzen, esirgemiyor lafını. Bir de Neyzen’den Hüseyni Taksimini ekleyeyim de kulaklarımızın pasını silsin;

Ne diyorduk.. Evet; ölüm yıl dönümüydü.. Neyzen bundan 56 yıl önce öldü. Cenazesi Beşiktaş’taki Sinan Paşa Camii’nden kaldırılır. Cenaze namazına gelen insanlar camii avlusuna sığmaz, ana caddeleri, çevredeki kahvehaneleri, hatta yolun karşısındaki Barboros Bulvarını doldururlar.
Neyzenin cenaze törenine gelen bu kalabılığın içinde profesörlerin, memurların dışında o gün için üstünü başını düzeltmeye çalışmış sarhoşlar, sokak serserileri ve bin bir çeşit insan vardır. Sanırım bu kadar farklı telden kalabalığın toplandığı tek an bu andı.

Hiçlikten hepliğe gidiş bu olsa gerek.

Nur içinde yat Neyzen.